ملا محمد مهدى بن على نقى شريف

117

زاد المسافرين ( فارسى )

اما استعمال ادويه حاده كه دانه را بخورد و بر طرف شود : هرچند در اين عمل بسى خطر است ، زيرا كه استعمال دواى حاد و تند سبب وجع شديد مىشود و گاه باشد كه به اين تقريب مفاسد ديگر هم حادث شود . محمد بن زكريا مىگويد كه بريدن بواسير بهتر و با سلامت‌تر است از علاج با دواى تند و هرگاه خواهند بايد اول فصد باسليق كنند و بعد از آن متوجه اين علاج شوند . طريق استعمال ادويه حادّه اين است كه فلافيون ، ديگ بر ديگ ، هر يك كه باشد بر روى زردهء تخم مرغ كه بر روى پنبه رقيق كرده باشند ، قدر قليلى بپاشند يا آنكه مرهم زنگار بر روى پنبه كرده به روى دانه بچسبانند ، چنان‌چه به غير دانه به عضوى ديگر نرسد . و اگر از استعمال آنها وجع به مرتبه‌اى شدت كند كه طاقت نتواند آورد ، نصف روز با يك روز مهلت دهند و يكى از مرهمها و ضمادات كه در باب مسكنات وجع مذكور شد ، استعمال نمايند و باز استعمال اين دوا كنند تا آنكه دانه سياه شود و بعد از آن ، برگ كرنب را - كه در اصفهان برگ كلم مىگويند - خوب مهرا پخته با روغن گاو كهنه مرهم كرده ، استعمال نمايند ؛ هم درد را تسكين مىدهد و هم دانه را برمىافكند . بعد از افتادن دانه ، مرهم سفيداب تا چند روز ، بعد از آن مرهم كافورى استعمال نمايند كه جراحت ملتئم شود و اگر برگ كلم نباشد هريك از اين مرهمها و ضمادات كه در باب مسكنات وجع گذشت ، مرهم سفيداب و مرهم كافورى نافع است . و اگر دانه بواسير ظاهر نباشد ، به محجمه درون مقعد را بايد بيرون كشيد ، ساعتى مقعد را بيرون بايد گذاشت تا فى الجمله تورمى پيدا كند و زود به جا نرود و آنگاه محجمه را بايد برداشت و دوا را استعمال نمود ، بعد از لحظه‌اى با احتياط به روغن هسته زرد آلو چرب كرده به جاى خود گذاشت .